Als je ergens in België op safari kan gaan, dan wel in de dichte wouden van de Ardennen. Van everzwijnen, edelherten, vossen en dassen tot bevers, wolven, wilde katten en lynxen: allemaal hebben ze het prima naar hun zin in de wildste uithoeken van ons land. Sommige dieren, zoals de ongrijpbare lynx, laten zich bijna nooit spotten. Anderen kan je mits een goede voorbereiding en wat geluk wel bewonderen.

Vos (Vulpes vulpes)

• Wanneer? Bij valavond of in de ochtendschemering.
• Waar? In de hele Ardennen, maar zeker in de regio rond Saint-Hubert.
• Sporen. Een vossenpootafdruk lijkt wat op die van een hond, maar de middenvoetkussens zijn kleiner en de nagelafdrukken scherper. De afdruk van een vos is ook slanker. In z’n territorium deponeren vossen hun uitwerpselen vaak op een steen, graspol of ander verhoogje. Peuterend met een stokje leer je over zijn dieet, maar raak de uitwerpselen nooit aan met je hand! Er kunnen eitjes van de lintworm inzitten.
• Pro-tip. Schijn bij valavond snel met een zaklamp over een veld, zonder stil te houden op één specifieke plek.

Edelhert (Cervus elaphus)

• Wanneer? Bij valavond of vroeg in de ochtend.
• Waar? Aan bosranden of op velden, vooral in de Hoge Venen, de streek rond Houffalize en La Roche-en-Ardenne. In het woud van Saint-Hubert zijn er uitkijktorens om herten te spotten.
• Sporen. Hoe weet je of je met de afdruk van een edelhert te maken hebt, en niet van een ree of damhert? Het edelhert heeft een rondere hoef die een stukje groter is, tot 12 cm lang. En omdat ze lange benen hebben, staan de prenten zo’n 120 cm uit elkaar.
• Pro-tip. De zintuigen van edelherten staan op scherp. Vermijd parfums of tabak en draag kledij die geen lawaai maakt. En zet je gsm af – een piepje op een verkeerd moment verpest al je kansen.

Everzwijn (Sus scrofa)

• Wanneer? Bij schemering of ’s nachts.
• Waar? Aan bosranden of op weggetjes tussen velden. Overal in de Ardennen, maar vooral in de Oostkantons, de streek rond Houffalize, de wouden rond de Semois en die rond Martelange, nabij de grens met Luxemburg. Wilde zwijnen houden van eiken- en beukenbossen.
• Sporen. Deze dieren woelen graag aarde om. Ze nemen ook geregeld een modderbad en schuren dan achteraf tegen een naburige boom.
• Pro-tip. Everzwijnen ruiken en horen een mens vanop afstand. Stil en geduldig wachten nabij sporen verhoogt je kansen. Of neem Obelix mee, natuurlijk.

Kleine kraaloogjes, grote knaagtanden, zwemvliezen tussen de tenen en die typische platte, geschubde staart: wie al ooit een bever in levenden lijve zag, twijfelt geen moment. Je moet wel geluk hebben, want deze ‘schrijnwerkers van het dierenrijk’ zijn vooral ’s nachts actief. Al kruipen ze ook in de ochtend- en avondschemering weleens behoedzaam uit hun burcht. Alert zijn is de boodschap!

• Rivieren, beken, meren en vijvers met bomen langs de oever zijn de geliefkoosde woonplek van de bever, zolang het water tijdens de zomer niet volledig opdroogt en tijdens de winter niet tot op de bodem bevriest. Bos staat op nummer 1, maar ook landbouwgebied en zelfs stadscentra komen in aanmerking.
• Hou je ogen open voor kale takken, omgeknaagde bomen en zelfgebouwde dammen van takken en aarde: dit zijn onmiskenbare tekenen dat er een bever in de buurt rondhangt.
• Let ook op lage hoopjes modder, bladeren en twijgen met een sterke geur: dit zijn ‘geurposten’ die de bever achterlaat in de buurt van zijn territorium, langs oevers en dammen. Dat bijzondere parfum is bevergeil of castoreum, een harsachtig goedje dat hij ook gebruikt om zijn vacht in te vetten.
• Een beverburcht ziet eruit als een grote hoop takken, twijgen en modder, dat als een eilandje in het water of langs de oever ligt. Binnenin is het een wirwar van gangen en verdiepingen die naar de nestkamer leiden.
• Zie je een snuitje boven het water uitsteken? De ogen, oortjes en neusgaten van de bever liggen op één lijn: handig om tijdens het zwemmen te kijken, ruiken en horen zonder op te vallen.

Wie dacht dat uilen alleen maar ’s nachts op jacht gingen, mist heel wat actie! Wist je dat je aan de kleur van hun ogen kan zien wanneer ze het liefst uitvliegen? Ook de locaties waar je de meest voorkomende soorten kan spotten, zijn heel divers. Welke is jouw favoriet?

Kerkuil

• Looks: wit, hartvormig gezicht met zwarte ogen
• Bioritme: jaagt enkel ’s nachts
• Roep: een schelle, luid brullende of blazende roep
• Leefgebied: in (kerk)torens en oude schuren, op akkers en weilanden
• Extra: de kerkuil houdt niet van sneeuw en vrieskou

Steenuil

• Looks: bruin gespikkeld met witte wenkbrauwen en felgele ogen
• Bioritme: houdt van een vlucht bij daglicht
• Roep: een schel, fluitend ‘waw-waw’
• Leefgebied: in kleine schuren of weides met veel paaltjes of knotwilgen
• Extra: de steenuil is het kleinste uiltje in onze streken

Bosuil

• Looks: bruine, rolronde kop met zwarte ogen
• Biotritme: een echte nachtbraker
• Roep: een langgerekte ‘hoe’, met af en toe een trillend ‘hoehoehoe’
• Leefgebied: loof- en gemengd bos en stadsparken
• Extra: een koppel bosuilen laat z’n broedplaats nooit in de steek

Oehoe

• Looks: geelbruine kop met oorpluimpjes en oranje ogen
• Bioritme: verkiest de schemering
• Roep: het typische ‘oehoe’
• Leefgebied: aan rotsen, in bossen of open vlaktes
• Extra: de oehoe is één van de grootste uilen ter wereld

Ransuil

• Looks: grijsbruine kop met opvallende oorpluimen en feloranje ogen
• Bioritme: jaagt vooral in de schemering
• Roep: een heel zacht ‘hoe’
• Leefgebied: in wilgenbossen, naaldbossen en open plekken
• Extra: heel onopvallende vogel die je amper hoort of ziet

Misschien zie je spontaan Aziatische vergezichten voor je wanneer je aan een vlucht kraanvogels denkt, maar toch kan je deze elegante dieren ook in Europa spotten. Tijdens de herfst vliegen ze massaal van hun zomerverblijf in het Hoge Noorden over onze streken richting warmere oorden om daar de winter door te komen. Wil je de trek van de kraanvogels niet missen? Wees dan heel alert, want op een paar dagen tijd is het schouwspel al voorbij!

Onkruid, een pest? Vergeet het! Wie regelmatig gaat wildplukken, komt letterlijk een stapje dichter bij de natuur. En als je weet waar te zoeken, vind je in de buitenlucht alle ingrediënten voor een 5-sterrengerecht. Zo begin je eraan:

Waar?

De meeste variatie aan eetbare planten vind je waar bos en heide in elkaar overgaan of aan de rand van paden, in bermen en langs hagen.

Wat?

Begin met makkelijk te vinden en herkenbare soorten: 

• Rode klaver: gebruik de zoete bloemblaadjes in een salade, decoreer er je drankje mee of zuig er gewoon de zoete nectar uit. Jummie!
• Witte dovenetel: de witte bloemetjes kan je zo opeten en de plant zelf is ideaal voor soep of salades. In tegenstelling tot de brandnetel kan je de dovenetel rustig plukken zonder irritatie.
• Smalle weegbree: de jonge blaadjes smaken heerlijk in een stoofpotje of een omelet, maar ook rauw kan je ze eten. Last van een kriebelhoest? Trek thee van de weegbree!
• Zevenblad: makkelijk te herkennen aan zijn zeventallige blad kan je dit plantje verwerken in een soep of bereiden zoals spinazie. Je vindt hem soms zelfs gewoon in je tuin!

Hoe?

Proef nooit van een plant tenzij je écht zeker bent dat hij eetbaar is. Met een uitgebreide wildplukgids op zak kan je steeds dubbelchecken of het onkruid dat je in je mond wil proppen niet giftig is. Loopt het toch mis? Contacteer dan zo snel mogelijk het Antigifcentrum op 070 245 245, beschikbaar elke dag, 24 op 24 uur.

Klimuitdagingen

Smeer je kuiten maar in, want deze steile hordes neem je niet zonder de juiste voorbereiding en een kilootje of twee grinta in je lijf.

Col du Stockeu (Stavelot)

Op deze beklimming gaan de steilste stukken boven de 20 procent. Er staat een standbeeld van de bekende Vlaamse Eddy Merckx, de Kannibaal, die je kan eren door erlangs te sjezen. Al is een bescheidener tempo zeker geen schande.

Muur van Hoei

Venijnige helling die al sinds 1983 de Waalse Pijl beslecht en waar de mindere goden om hun moeder roepen. Een 1,4 kilometer lange kruistocht, want de route slingert langs zeven kapelletjes. Volgt de verrijzenis bij de kerk op de top?

Col de Haussire (La Roche-en-Ardenne)

Volgens kenners de moeilijkste klim van de Benelux. Vier kilometer harken, ongenadig lang naar Belgische standaarden: aan deze kuitenbijter lijkt geen einde te komen.

Laat je innerlijke wielrenner uit

Kilometers vreten over golvende landschappen en schijnbaar eindeloze stroken asfalt: voor deze ritten heb je uithoudings- én doorzettingsvermogen nodig.

Ourdalroute

• Afstand: 111 km, 1,419 hoogtemeters
• Start: Büllingen

Geen betere manier om de Belgische Oostkantons te leren kennen dan kromgebogen over het stuur. Deze route slingert door charmante dorpen en ingeslapen platteland. Langs de kabbelende Our flirt je meermaals met de Luxemburgse grens.

Lus van Orval

• Afstand: 78 km, 922 hoogtemeters
• Start: Florenville

Locals vergelijken de Gaume graag met de Franse Provence. Niet onterecht: deze lus gaat over glooiende hellingen en langs meanders van de Semois. Die kuip abdijbier heb je dubbel en dik verdiend.

W7: Over Ardense wegen

• Afstand: 208 km
• Start: Ternaaien (Wezet)

Een langeafstandsroute die de Ardennen oversteekt van noord naar zuid, waar moeten we tekenen? De W7 leidt fietsers van Luik tot in Bouillon. Op te delen in vijf etappes, al kunnen de stoerste pedaalridders het in één keer proberen.

Let’s get dirty!

Ben je een mountainbiker met een aangeboren liefde voor offroad modderavonturen en natuurlijke hindernissenparcours, dan zijn deze trajecten je op het lijf geschreven!

Het rode land van Dudelange

Afstand: 24,5 of 27,6 km

Start: Dudelange

Het mijnverleden drukte een duidelijke stempel op dit land: hier ploeg je over roestrode aarde. Nauwelijks vijf minuten ben je uit de stad of je crost al over smalle, steile paadjes. Hoogtevrees laat je best thuis.

Grand Raid Godefroy

• Afstand: 41 km
• Start: Bouillon

In de bossen ben je enkel omringd door stilte. En het geluid van je eigen gehijg, want dit parcours is best pittig. Gelukkig kan je soms op adem komen en genieten van fantastische uitzichten op de Semois.